Podatek od nieruchomości
Coroczny lokalny podatek należny od każdego właściciela nieruchomości, w Polsce obliczany przede wszystkim od powierzchni gruntu i budynków, a nie ich wartości rynkowej, według stawek ustalanych co roku przez radę gminy w granicach maksymalnych limitów ustawowych.
Zakres: Polska.
Definicja
Podatek od nieruchomości reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych. W przeciwieństwie do podatków od nieruchomości w wielu innych krajach, polski podatek dla gruntów i budynków mieszkalnych nie jest oparty na wartości rynkowej — oblicza się go od metra kwadratowego powierzchni użytkowej (dla budynków) lub powierzchni gruntu (dla działek), pomnożonego przez stawkę ustalaną corocznie przez radę gminy, w granicach maksymalnych stawek publikowanych co roku przez Ministra Finansów i podwyższanych o wskaźnik inflacji.
Stawki różnią się istotnie w zależności od sposobu wykorzystania nieruchomości: grunty i budynki mieszkalne objęte są najniższymi ustawowymi limitami, natomiast grunty lub budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej opodatkowane są znacznie wyższymi stawkami — dla niektórych budowli związanych z działalnością podstawą opodatkowania bywa wartość, a nie powierzchnia. Obowiązek podatkowy spoczywa na właścicielu (a przy użytkowaniu wieczystym — na użytkowniku wieczystym) według stanu na 1 stycznia danego roku, niezależnie od tego, czy nieruchomość jest zamieszkana, pusta, czy wynajmowana.
Osoby fizyczne płacą podatek zwykle w czterech ratach kwartalnych na podstawie decyzji wydanej przez organ podatkowy gminy; podatnicy będący osobami prawnymi sami obliczają podatek i płacą go co miesiąc. Każda gmina publikuje własną uchwałę ustalającą obowiązujące w danym roku stawki lokalne, więc podobnej wielkości mieszkanie może wiązać się z różną wysokością podatku w zależności od gminy.
Przykłady
Właściciel 50-metrowego mieszkania otrzymuje od gminy roczną decyzję podatkową obliczoną według powierzchni użytkowej, płatną w czterech ratach kwartalnych.
Wynajmujący, który wydziela część mieszkania na zarejestrowaną działalność gospodarczą, odkrywa, że ta część jest opodatkowana wyższą stawką przewidzianą dla działalności gospodarczej, a nie stawką mieszkaniową.
Właściciel porównujący dwa podobnej wielkości mieszkania w sąsiadujących gminach zauważa różnicę w wysokości podatku, bo każda rada gminy ustala własną stawkę w granicach maksimum ustawowego.
Jak to wpływa na kupno i sprzedaż
Ponieważ w większości przypadków mieszkaniowych podatek liczony jest od powierzchni, a nie wartości, jest to stosunkowo niewielki i przewidywalny koszt roczny — kupujący powinni przed zakupem poprosić o aktualną decyzję podatkową głównie po to, by potwierdzić brak zaległości, które mogą skomplikować finalizację transakcji. Właściciele zmieniający sposób użytkowania części nieruchomości (np. prowadzący działalność z domowego biura) powinni zgłosić to gminie, bo błędne opodatkowanie powierzchni pod działalność stawką mieszkaniową może zostać skorygowane wstecz, z odsetkami.
