Prowizja za wcześniejszą spłatę
Opłata, jaką bank może pobrać od kredytobiorcy za spłatę kredytu hipotecznego przed terminem, ściśle ograniczona przepisami prawa, a w przypadku kredytów o zmiennym oprocentowaniu dopuszczalna tylko przez określony czas od udzielenia kredytu.
Zakres: Polska.
Definicja
Prowizja za wcześniejszą spłatę (nazywana też rekompensatą za wcześniejszą spłatę) to opłata, którą niektóre umowy kredytu hipotecznego pozwalają bankowi pobrać, gdy kredytobiorca spłaca cały kredyt lub jego część przed terminem określonym w harmonogramie. Ustawa z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym, wdrażająca unijne przepisy o ochronie konsumentów, istotnie ogranicza, kiedy i w jaki sposób opłata ta może być naliczana.
Przy kredycie hipotecznym o zmiennym oprocentowaniu bank może pobierać prowizję za wcześniejszą spłatę wyłącznie przez ograniczony, początkowy okres od zawarcia umowy kredytu, i tylko w celu pokrycia swoich rzeczywistych, udokumentowanych kosztów bezpośrednio związanych z wcześniejszą spłatą — nie może to być dowolnie ustalona kara. Po upływie tego początkowego okresu kredytobiorca z kredytem o zmiennym oprocentowaniu ma co do zasady prawo do bezpłatnej wcześniejszej spłaty. Kredyty o stałym lub okresowo stałym oprocentowaniu podlegają zwykle innym, na ogół szerszym zasadom rekompensaty za wcześniejszą spłatę w okresie obowiązywania stałej stopy.
Ponieważ dokładne zasady i progi mają charakter techniczny i są precyzyjnie określone w samej umowie kredytu, kredytobiorcy planujący częściową lub całkowitą wcześniejszą spłatę powinni sprawdzić konkretne warunki swojej umowy — lub zapytać bezpośrednio bank — zamiast zakładać, że spłata będzie bezpłatna.
Przykłady
Kredytobiorca ze zmiennym oprocentowaniem otrzymuje spadek i spłaca kredyt w całości kilka lat po jego zaciągnięciu, już po okresie, w którym bank mógł naliczać prowizję za wcześniejszą spłatę, więc nie ponosi dodatkowych kosztów.
Kredytobiorca chcący dokonać dużej nadpłaty wkrótce po podpisaniu kredytu o zmiennym oprocentowaniu sprawdza umowę i odkrywa, że bank ma prawo naliczyć opłatę pokrywającą jego udokumentowane koszty za ten wczesny okres.
Kredytobiorca z kredytem o okresowo stałym oprocentowaniu odkrywa, że wcześniejsza spłata w okresie obowiązywania stałej stopy wiąże się z inną rekompensatą niż spłata po powrocie kredytu do oprocentowania zmiennego.
Jak to wpływa na kupno i sprzedaż
Kredytobiorcy, którzy spodziewają się sprzedaży nieruchomości, refinansowania lub otrzymania jednorazowej większej kwoty gotówki w pierwszych latach kredytu, powinni sprawdzić warunki wcześniejszej spłaty w swojej konkretnej umowie przed jej podpisaniem, bo warunki te różnią się między bankami i rodzajami oprocentowania i bezpośrednio wpływają na to, ile elastyczności ma kredytobiorca przy spłacie kredytu bez dodatkowych kosztów w przyszłości.
