Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Ustawowe przekształcenie, obowiązujące od 1 stycznia 2019 r., które automatycznie zamieniło użytkowanie wieczyste gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności dla uprawnionych właścicieli, w zamian za coroczną opłatę przekształceniową na rzecz gminy lub Skarbu Państwa przez określoną liczbę lat.
Zakres: Polska.
Definicja
Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności wprowadziła ustawa z dnia 20 lipca 2018 r., a weszło ono w życie automatycznie 1 stycznia 2019 r.: od tego dnia każde prawo użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego budynkami jednorodzinnymi lub wielorodzinnymi stało się z mocy prawa pełną własnością, bez potrzeby składania wniosku i bez aktu notarialnego — zmiana nastąpiła bezpośrednio w księdze wieczystej.
W zamian nowy właściciel jest zobowiązany do corocznej opłaty przekształceniowej na rzecz właściwej gminy lub Skarbu Państwa, co do zasady w wysokości równej dotychczasowej opłacie za użytkowanie wieczyste, płatnej przez okres określony ustawą. Właściciele mają możliwość jednorazowej spłaty pozostałego zobowiązania zamiast kontynuowania opłat rocznych, a wiele gmin oferowało bonifikatę za taką wcześniejszą spłatę — wysokość i dostępność takiej bonifikaty zależy jednak od gminy i roku, dlatego obecny właściciel powinien sprawdzić aktualne zasady u swojej gminy, zamiast zakładać konkretną stawkę.
Grunty wykorzystywane na inne cele — np. pod zabudowę komercyjną — co do zasady nie zostały objęte automatycznym przekształceniem z 2019 r. i mogą pozostać w użytkowaniu wieczystym, chyba że zostaną przekształcone w odrębnym, nieautomatycznym trybie.
Przykłady
Właściciel mieszkania w budynku posadowionym na gruncie oddanym w użytkowanie wieczyste, sprawdzając księgę wieczystą w 2020 r., odkrywa, że stał się pełnym właścicielem gruntu automatycznie już 1 stycznia 2019 r.
Nowy właściciel decyduje się na jednorazową spłatę pozostałej opłaty przekształceniowej zamiast rat rocznych, korzystając z bonifikaty oferowanej przez swoją gminę za wcześniejszą spłatę.
Właściciel magazynu komercyjnego posadowionego na gruncie w użytkowaniu wieczystym odkrywa, że jego nieruchomość nie została automatycznie przekształcona, bo reforma z 2019 r. objęła wyłącznie grunty zabudowane na cele mieszkaniowe.
Jak to wpływa na kupno i sprzedaż
Kupujący starsze mieszkanie powinni mimo wszystko sprawdzić, czy grunt był na dany dzień zabudowany na cele mieszkaniowe i czy pozostały jakieś niespłacone raty opłaty przekształceniowej, bo nieuregulowane saldo może przechodzić jako zobowiązanie związane z nieruchomością. Sprzedającym opłaca się mieć pod ręką potwierdzenie jednorazowej spłaty, bo eliminuje to wątpliwości kupującego co do trwających obowiązków opłaty rocznej.
