Użytkowanie wieczyste
Prawo do korzystania z gruntu należącego do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego przez czas oznaczony (zwykle 99 lat), w zamian za opłatę roczną — od 2019 r. grunty zabudowane na cele mieszkaniowe zostały z mocy prawa przekształcone we własność.
Zakres: Polska.
Definicja
Użytkowanie wieczyste reguluje art. 232 i nast. Kodeksu cywilnego oraz ustawa o gospodarce nieruchomościami. Okres trwania to zwykle 99 lat (minimum 40 lat w szczególnych przypadkach), z możliwością przedłużenia; użytkownik wieczysty wnosi pierwszą opłatę oraz coroczną opłatę roczną, której wysokość może być okresowo aktualizowana przez właściciela gruntu.
Budynek wzniesiony na gruncie objętym użytkowaniem wieczystym stanowi odrębną od gruntu własność użytkownika wieczystego — sprzedaż budynku wiąże się z przeniesieniem wraz z nim prawa użytkowania wieczystego gruntu.
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. z dniem 1 stycznia 2019 r. przekształciła z mocy prawa użytkowanie wieczyste gruntów zabudowanych budynkami mieszkalnymi we własność tych gruntów — właściciele budynków stali się właścicielami działki, płacąc przez kolejne 20 lat opłatę przekształceniową (z możliwością jednorazowej, obniżonej spłaty w formie bonifikaty).
Przykłady
Właściciel domu jednorodzinnego wybudowanego na gruncie miejskim płaci co roku opłatę z tytułu użytkowania wieczystego, mimo że sam budynek stanowi jego odrębną własność.
Na mocy ustawy przekształceniowej z 2019 r. mieszkaniec bloku, którego grunt był objęty użytkowaniem wieczystym, automatycznie stał się właścicielem działki i przez kolejne 20 lat spłaca opłatę przekształceniową.
Firma prowadząca działalność na gruncie objętym użytkowaniem wieczystym negocjuje ze Skarbem Państwa przedłużenie okresu użytkowania przed jego wygaśnięciem.
Jak to wpływa na kupno i sprzedaż
Dla większości nieruchomości mieszkalnych w Polsce użytkowanie wieczyste zostało już przekształcone we własność na mocy ustawy z 2019 r., więc dziś dotyczy głównie gruntów komercyjnych, przemysłowych lub tych zabudowanych po dacie granicznej przekształcenia. Kupujący nieruchomość wciąż objętą użytkowaniem wieczystym powinien sprawdzić wysokość opłaty rocznej oraz pozostały okres trwania prawa, bo wpływają one na realną wartość i koszty utrzymania nieruchomości.
