Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
Ograniczone prawo rzeczowe do lokalu w zasobach spółdzielni mieszkaniowej, zbywalne, dziedziczne i mogące stanowić przedmiot hipoteki — odrębne od pełnej własności, ale silniejsze niż spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu.
Zakres: Polska.
Definicja
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych. Uprawniony może swobodnie rozporządzać tym prawem: sprzedać je, darować, przekazać w spadku lub obciążyć hipoteką — w przeciwieństwie do spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, którego nie można ani sprzedać, ani odziedziczyć.
Dla tego prawa może, lecz nie musi zostać założona odrębna księga wieczysta. Brak księgi nie pozbawia prawa ochrony prawnej, ale utrudnia np. zaciągnięcie kredytu hipotecznego, który zwykle wymaga wcześniejszego założenia księgi.
Kluczowa różnica względem odrębnej własności lokalu polega na tym, że grunt oraz sam budynek pozostają własnością spółdzielni — uprawniony ma jedynie prawo do korzystania z lokalu oraz udział w nieruchomości wspólnej administrowanej przez spółdzielnię, a nie przez wspólnotę mieszkaniową.
Przykłady
Kupujący nabywa mieszkanie ze spółdzielczym własnościowym prawem do lokalu, ale zanim bank udzieli kredytu hipotecznego, wymaga wcześniejszego założenia dla niego odrębnej księgi wieczystej.
Właściciel prawa własnościowego do lokalu przekazuje je w spadku dzieciom, tak samo jak zrobiłby to z lokalem stanowiącym odrębną własność.
Osoba posiadająca spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu chce je sprzedać, ale dowiaduje się, że w przeciwieństwie do prawa własnościowego, prawo lokatorskie w ogóle nie jest zbywalne.
Jak to wpływa na kupno i sprzedaż
Kupujący nieruchomość z tym prawem powinni sprawdzić, czy założona jest dla niej księga wieczysta — jej brak nie przekreśla transakcji, ale ogranicza możliwości finansowania kredytem i wydłuża proces zakupu o czas potrzebny na jej założenie. Warto też odróżniać to prawo od tańszego, ale niezbywalnego prawa lokatorskiego, które nie daje takiej samej możliwości sprzedaży ani dziedziczenia.
