Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC)
Podatek w wysokości 2% wartości rynkowej nieruchomości kupowanej na rynku wtórnym, obliczany i pobierany przez notariusza przy podpisaniu aktu notarialnego i odprowadzany bezpośrednio do urzędu skarbowego w imieniu kupującego.
Zakres: Polska.
Definicja
Podatek od czynności cywilnoprawnych (PCC) reguluje ustawa z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych. Dla umowy sprzedaży nieruchomości art. 7 ustawy określa stawkę na 2% wartości rynkowej nieruchomości, a art. 4 wskazuje kupującego — a nie sprzedającego — jako podmiot zobowiązany do jego zapłaty.
Ponieważ sprzedaż zawierana jest w formie aktu notarialnego, notariusz pełni funkcję płatnika: oblicza podatek, pobiera go od kupującego bezpośrednio przy podpisaniu aktu i przekazuje go do urzędu skarbowego. Kupujący przy transakcji notarialnej nie musi samodzielnie składać deklaracji PCC — obowiązek ten dotyczy jedynie czynności cywilnoprawnych zawieranych bez udziału notariusza, np. niektórych umów pożyczki czy zamiany.
PCC dotyczy co do zasady wyłącznie zakupów na rynku wtórnym. Nowy lokal kupiony bezpośrednio od dewelopera podlega zamiast tego podatkowi VAT wliczonemu w cenę, a polskie prawo nie kumuluje obu podatków w ramach jednej transakcji — dlatego wybór między rynkiem pierwotnym a wtórnym bywa opisywany częściowo jako wybór między ceną z VAT a ceną z doliczanym PCC. Kupujący pierwsze mieszkanie w życiu na rynku wtórnym może dodatkowo skorzystać z pełnego zwolnienia z tego podatku — zob. hasło zwolnienie z PCC dla pierwszego mieszkania.
Przykłady
Kupujący nabywa mieszkanie z rynku wtórnego za 600 000 zł; przy podpisaniu aktu notariusz oblicza i pobiera 12 000 zł tytułem PCC (2%), oprócz taksy notarialnej.
Kupujący porównujący nowy lokal od dewelopera i podobnie wycenione mieszkanie z rynku wtórnego uwzględnia, że zakup na rynku wtórnym wiąże się z dodatkowym kosztem 2% PCC, którego nie ma przy zakupie nowego lokalu.
Młoda para kupująca swoje pierwsze w życiu mieszkanie na rynku wtórnym odkrywa, że w ogóle nie płaci 2% PCC, ponieważ kwalifikuje się do zwolnienia dla pierwszego mieszkania.
Jak to wpływa na kupno i sprzedaż
Kupujący planujący zakup na rynku wtórnym powinni doliczyć 2% do ceny, którą są w stanie zapłacić, ponieważ PCC jest należny w całości przy podpisaniu aktu, razem z opłatami notarialnymi i sądowymi — nie da się go rozłożyć w czasie ani odroczyć. Sprzedającym przydaje się wiedza, że ten podatek obciąża wyłącznie kupującego i nie pomniejsza ich wpływów netto, ale stanowi realny koszt, który kupujący uwzględniają, porównując ofertę z rynku wtórnego z alternatywą od dewelopera wycenioną już z VAT.
