Zwolnienie z PCC dla kupujących pierwsze mieszkanie

Pełne zwolnienie z 2% podatku PCC dla osób kupujących swoje pierwsze w życiu mieszkanie na rynku wtórnym, wprowadzone od 2023 r., aby zrównać sytuację kupujących mieszkanie z rynku wtórnego z kupującymi nowy lokal od dewelopera.

Zakres: Polska.

Definicja

Zwolnienie z PCC dla pierwszego mieszkania, dodane do ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, uwalnia kwalifikującego się kupującego od 2% PCC, który normalnie byłby należny przy zakupie mieszkania na rynku wtórnym. To zwolnienie — podatek po prostu nie powstaje dla kwalifikującej się części zakupu — a nie odliczenie od jakiegoś innego podatku, co warto rozróżniać, bo te dwa mechanizmy działają zupełnie inaczej.

Podstawowym warunkiem jest, by kupujący nie był wcześniej właścicielem ani nie posiadał udziału przekraczającego określony próg w innym lokalu mieszkalnym lub spółdzielczym prawie do lokalu — warunek ten oceniany jest indywidualnie dla każdego kupującego wskazanego w akcie, więc para kupująca wspólnie musi każde z osobna spełniać warunek, by zwolnienie objęło całą transakcję. Zwolnienie istnieje właśnie dlatego, że zakup nowego lokalu od dewelopera i tak nie podlega PCC (obowiązuje wtedy VAT) — bez niego kupujący pierwsze mieszkanie z rynku wtórnego ponosiliby dodatkowy koszt, którego nie mieli kupujący pierwszy nowy lokal.

Przykłady

28-latek, który nigdy nie był właścicielem żadnego mieszkania, kupuje kawalerkę z rynku wtórnego i dzięki zwolnieniu nie płaci żadnego PCC od zakupu.

Para kupująca wspólnie kwalifikuje się do zwolnienia tylko dlatego, że oboje partnerzy niezależnie spełniają warunek braku wcześniejszej własności — gdyby spełniało go tylko jedno z nich, zwolnienie nie objęłoby całej transakcji.

Kupujący, który odziedziczył po dziadkach niewielki udział w rodzinnej nieruchomości, musi sprawdzić, czy ten udział przekracza próg wykluczający go ze zwolnienia.

Jak to wpływa na kupno i sprzedaż

Ponieważ kwalifikacja sprawdzana jest dla każdego kupującego osobno i zależy od historii wcześniejszej własności, kupujący powinni potwierdzić swój status przed podpisaniem umowy, a nie zakładać, że zwolnienie na pewno przysługuje — błędnie zastosowane zwolnienie wykryte później może oznaczać konieczność zapłaty 2% PCC po fakcie, wraz z odsetkami. Agenci nieruchomości i notariusze zwykle proaktywnie zwracają uwagę na to zwolnienie młodszym, pierwszym nabywcom, ale to kupujący ostatecznie odpowiada za potwierdzenie spełnienia warunków.

Spotnest