Współwłasność
Prawo własności, w którym jedna nieruchomość należy jednocześnie do więcej niż jednej osoby, z których każda posiada niewydzielony udział ułamkowy w całości, a nie fizycznie wyodrębnioną część.
Zakres: Polska.
Definicja
Współwłasność reguluje art. 195 i nast. Kodeksu cywilnego. Podstawową formą jest współwłasność w częściach ułamkowych, w której każdy współwłaściciel posiada idealny, niewydzielony udział w całej nieruchomości — na przykład 1/2 lub 1/3 — a nie własność konkretnej fizycznej części, na przykład jednego pokoju.
Każdy współwłaściciel może swobodnie rozporządzać swoim udziałem — sprzedać go, podarować lub zapisać w testamencie — bez zgody pozostałych współwłaścicieli, jednak rozporządzanie całą nieruchomością lub istotne zmiany wymagają zgody wszystkich współwłaścicieli, a decyzje ze zwykłego zarządu — zgody większości. Każdy współwłaściciel może też żądać wykupienia swojego udziału przez pozostałych, a ostatecznie wystąpić do sądu o zniesienie współwłasności, jeśli porozumienie jest niemożliwe.
Współwłasność najczęściej powstaje w wyniku dziedziczenia (kilku spadkobierców wspólnie dziedziczy jedną nieruchomość), wspólnego zakupu nieruchomości przez parę niebędącą w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, lub wspólnego otrzymania rodzinnej nieruchomości w darowiźnie przez rodzeństwo.
Przykłady
Troje rodzeństwa dziedziczy mieszkanie rodziców w równych udziałach po 1/3, stając się współwłaścicielami całego lokalu, a nie właścicielami konkretnych pokoi.
Niezamężna para kupuje mieszkanie wspólnie, pokrywając po połowie cenę i zostając wpisana do księgi wieczystej jako współwłaściciele z udziałami po 1/2.
Jeden ze współwłaścicieli chce sprzedać swój udział w odziedziczonym domu, ale pozostałe rodzeństwo odmawia jego wykupienia i nie zgadza się na sprzedaż całej nieruchomości, więc sprawa trafia do sądu w celu wymuszenia rozstrzygnięcia.
Jak to wpływa na kupno i sprzedaż
Kupujący zainteresowany nieruchomością we współwłasności powinien sprawdzić, czy oferowana jest cała nieruchomość (wymagająca podpisów wszystkich współwłaścicieli), czy tylko udział jednego z nich — znacznie mniej płynny i mniej atrakcyjny zakup, ponieważ kupujący sam stałby się współwłaścicielem obok obcych mu osób. Współwłaściciele w impasie powinni wiedzieć, że zniesienie współwłasności jest zawsze dostępne w sądzie jako ostateczność, nawet bez jednomyślnej zgody.
