Najem okazjonalny
Szczególny rodzaj najmu lokalu mieszkalnego uregulowany w ustawie o ochronie praw lokatorów, wymagający notarialnego oświadczenia najemcy o poddaniu się egzekucji, co daje wynajmującemu uproszczoną ścieżkę odzyskania lokalu.
Zakres: Polska.
Definicja
Najem okazjonalny wprowadza art. 19a–19e ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów. Może go zawrzeć wyłącznie osoba fizyczna niebędąca profesjonalnym wynajmującym (nieprowadząca działalności gospodarczej w zakresie wynajmu lokali) i wyłącznie na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat.
Warunkiem skuteczności najmu okazjonalnego jest załączenie do umowy: oświadczenia najemcy w formie aktu notarialnego o poddaniu się egzekucji i zobowiązaniu do opróżnienia lokalu w wyznaczonym terminie, wskazania przez najemcę innego lokalu, w którym będzie mógł zamieszkać w razie eksmisji, oraz oświadczenia właściciela tego lokalu o zgodzie na przyjęcie najemcy.
Wynajmujący jest zobowiązany zgłosić zawarcie umowy najmu okazjonalnego naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 14 dni od rozpoczęcia najmu. Niedopełnienie tego obowiązku nie unieważnia umowy, ale pozbawia ją statusu najmu okazjonalnego — w praktyce traktowana jest wtedy jak zwykła umowa najmu, bez uproszczonej ścieżki eksmisji.
Przykłady
Właściciel mieszkania w Warszawie podpisuje umowę najmu okazjonalnego z najemcą, który jako lokal zastępczy wskazuje mieszkanie rodziców wraz z ich notarialną zgodą.
Wynajmujący zapomina zgłosić umowę do urzędu skarbowego w ciągu 14 dni — w razie konieczności eksmisji nie może już skorzystać z uproszczonej procedury przewidzianej dla najmu okazjonalnego.
Najemca traci pracę i przestaje płacić czynsz — dzięki wcześniej złożonemu oświadczeniu notarialnemu wynajmujący może szybciej uzyskać klauzulę wykonalności bez konieczności prowadzenia pełnego postępowania eksmisyjnego.
Jak to wpływa na kupno i sprzedaż
Dla wynajmujących najem okazjonalny to najskuteczniejsze zabezpieczenie przed długim i kosztownym postępowaniem eksmisyjnym, ale wymaga dopięcia formalności — notarialnego oświadczenia najemcy i zgłoszenia do urzędu skarbowego — zanim najemca się wprowadzi, nie po fakcie. Dla najemców kluczowe jest zabezpieczenie realnego adresu zastępczego z wyprzedzeniem, bo bez niego nie da się skutecznie zawrzeć tej formy umowy.
