Zdolność kredytowa
Ocena banku dotycząca zdolności kredytobiorcy do spłaty wnioskowanego kredytu, oparta na dochodach, istniejącym zadłużeniu, kosztach utrzymania gospodarstwa domowego i historii kredytowej — decydujący czynnik tego, czy i ile bank pożyczy.
Zakres: Polska.
Definicja
Ocenę zdolności kredytowej nakłada na polskie banki art. 70 ustawy Prawo bankowe, który zakazuje udzielenia kredytu kredytobiorcy niemającemu zdolności do jego spłaty wraz z odsetkami na uzgodnionych warunkach.
Banki obliczają ją na podstawie udokumentowanego dochodu — umowy o pracę, dochodu z działalności gospodarczej lub innych weryfikowalnych źródeł — pomniejszonego o istniejące zobowiązania oraz modelowany koszt utrzymania gospodarstwa domowego, a następnie stosują wymagany bufor na wypadek przyszłego wzrostu stóp procentowych, zgodnie z rekomendacjami Komisji Nadzoru Finansowego (KNF). Wynik determinuje maksymalną ratę, a z niej — maksymalną kwotę kredytu, jaką bank jest skłonny zaoferować.
Zdolność kredytowa i wskaźnik LTV oceniane są równolegle, ale niezależnie — wysoki dochód może wspierać wysoką kwotę kredytu, ale bank i tak ograniczy sam kredyt do maksymalnego LTV dopuszczalnego w swojej polityce, co oznacza, że kupujący może potrzebować większego wkładu własnego nawet przy doskonałej zdolności kredytowej.
Przykłady
Łączna pensja pary wystarcza na ratę kredytu w wysokości 4000 zł miesięcznie, którą bank przekłada na maksymalną kwotę kredytu przy obowiązujących stopach procentowych.
Wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą z nieregularnym dochodem musi przedstawić bankowi rozliczenia podatkowe z kilku lat, zamiast pojedynczej umowy o pracę, by ocenić jego zdolność kredytową.
Wnioskodawca z wysokim dochodem, ale spłacający kredyt samochodowy, zauważa niższą maksymalną kwotę kredytu hipotecznego, bo bank odejmuje istniejące miesięczne zobowiązanie przed obliczeniem dostępnej zdolności.
Jak to wpływa na kupno i sprzedaż
Kupującym opłaca się uzyskać wstępną ocenę zdolności kredytowej od banku lub doradcy kredytowego przed złożeniem jakiejkolwiek oferty, bo wyznacza ona realny sufit tego, co faktycznie mogą sfinansować — sprzedający oczekujący szybkiego zamknięcia transakcji bez warunku finansowania powinien wcześnie zapytać, czy zdolność kredytowa kupującego została już potwierdzona, a nie tylko założona.
